Ludzie pokonywali otwarte morze już ponad milion lat temu

12 sierpnia 2025, 11:42

Rozprzestrzenianie się wczesnych homininów poza kontynentalną Azję Południowo-Wschodnią to najstarszy przypadek przekraczania otwartego morza przez naszych przodków i krewniaków. Dotychczas najstarszymi śladami homininów w Wallacei były kamienne artefakty z Flores sprzed około 1,02 miliona lat. Wiemy też, że ponad 700 tysięcy lat temu homininy mogły dotrzeć na Luzon na Filipinach. Artykuł, opublikowany właśnie na łamach Nature, wskazuje, że wcześni ludzie trafili na Sulawesi (Celebes) w tym samym czasie, co na Flores, a być może zasiedlili tę wyspę znacznie wcześniej.



Skamieniała kość palca to najstarsza pozostałość po H. sapiens poza Afryką

10 kwietnia 2018, 10:38

Na pustyni Wielki Nefud w Arabii Saudyjskiej znaleziono skamieniałą kość palca wczesnego człowieka, której wiek określono na około 90 000 lat. Odkrycie, opisane w Nature Ecology and Evolution, to najstarsza bezpośrednio datowana skamieniałość Homo sapiens poza Afryką i Lewantem. To jednocześnie dowód, że wczesna migracja z Afryki do Eurazji objęła większe tereny niż sądzono.


Kilka milionów lat po zagładzie dinozaurów na Ziemię spadła kolejna duża asteroida

10 marca 2022, 10:27

W 2015 roku odkryto pierwszy krater uderzeniowy pod lodami Grenlandii. Hiawatha ma 31 kilometrów średnicy i powstał w wyniku upadku asteroidy. Dotychczas sądzono, że do katastrofy mogło dojść nawet ok. 12 000 lat temu. Jednak duńsko-szwedzki zespół naukowy przeprowadził datowanie krateru i stwierdził, że jest on znacznie starszy. Jego praca kończy spekulacje mówiące, że ludzie mogli być świadkami uderzenia, a Hiawatha to przyczyna ochłodzenia znanego jako młodszy dryas.


Już 130 tys. lat temu Homo erectus pływał po morzu

19 sierpnia 2011, 08:34

Dowody zebrane na Krecie wskazują, że hominidy, w dodatku z gatunku Homo erectus, a nie Homo sapiens, już 130 tys. lat temu przemieszczały się po otwartych wodach. Pierwsze żeglugi miały więc miejsce o ponad 100 tys. lat wcześniej, niż naukowcy dotąd sądzili.


Najstarsze czaszki H. erectus w Chinach. Yunxian nie przestają zaskakiwać

23 lutego 2026, 09:45

W 1989 roku na stanowisku Xuetangliangzi w chińskiej prowincji Hubei znaleziono czaszkę Yunxian 1, a rok później natrafiono na Yunxian 2. Jakby tego było mało, w 2022 roku znaleziono tam trzecią czaszkę. Wszystkie należą do Homo erectus i są niemal kompletne, co czyni Yunxian jednym z najważniejszych plejstoceńskich stanowisk badawczych we wschodniej Azji. Przez ponad trzy dekady wiek tych szczątków pozostawał przedmiotem sporów. Teraz wreszcie mamy odpowiedź: czaszki z Yunxian liczą sobie 1,77 ± 0,08 miliona lat, co czyni je najstarszymi pewnymi szczątkami Homo erectus odkrytymi in situ we wschodniej Azji.


Kolejne zabytki potwierdzają, że Clovis nie była pierwszą kulturą Ameryki

25 lipca 2018, 08:22

Kamienne groty sprzed 16–20 tysięcy lat są kolejnym dowodem, że kultura Clovis nie była pierwszą, a ludzie zasiedlili Amerykę wcześniej, niż dotychczas sądzono.


Uczeni bliżej określenia daty wielkiej erupcji wulkanicznej. Zależy od niej chronologia Egiptu

5 maja 2022, 08:10

Profesor Charlotte Pearson z University of Arizona jest coraz bliżej rozwiązania zagadki, z którą zmaga się od 25 lat – odkrycia daty erupcji wulkanu Thera. To jedna z największych erupcji wulkanicznych w historii ludzkości. Określenie jej rocznej daty jest niezwykle istotne dla rozumienia przeszłości, gdyż wydarzenie to jest ważnym punktem odniesienia dla chronologii epoki brązu. Pozwoli na precyzyjne datowanie m.in. historii starożytnego Egiptu czy cywilizacji minojskiej.


Grafenowa elektronika: od laboratorium do fabryki

7 stycznia 2011, 23:50

Materiałem, w którym od lat upatruje się kandydata na następcę krzemu jest grafen. Niestety,chociaż po grafenie oczekuje się, że pozwoli na tworzenie układów scalonych mniejszych i szybszych, na razie gra toczy się nie o to, żeby zrobić lepiej, ale żeby w ogóle zrobić cokolwiek.


Karmione nanowęglowymi suplementami gąsienice dają wytrzymalszą nić

12 października 2016, 11:03

Naukowcy z Tsinghua University ustalili, że dodawanie grafenu lub jednościennych nanorurek węglowych (ang. SWNTs) do karmy dla gąsienic jedwabników morwowych (Bombyx mori) sprawia, że wytwarzają one mocniejszą nić.


Wnętrze nanorurki

Nanorurki niczym azbest

21 maja 2008, 09:19

W ostatnich latach wielokrotnie pojawiały się doniesienia o nowych odkryciach w dziedzinie nanotechnologii. Jedną z najważniejszych gałęzi tej dziedziny jest rozwój wiedzy o węglowych nanorurkach - strukturach o kształcie walca, których ścianki są tworzone przez pojedyncze warstwy atomów węgla. Początkowo jednak w ślad za burzliwym narastaniem optymizmu związanego z ich potencjalnym zastosowaniem nie poszły badania związane z bezpieczeństwem ich stosowania. Tymczasem okazuje się, że niektóre formy nanorurek mogą zachowywać się jak azbest i uszkadzać nasz układ oddechowy, a nawet powodować nowotwór zwany międzybłoniakiem opłucnej.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk